XÉT NGHIỆM BỆNH LẬU BẰNG CÁCH NÀO

1. Tìm hiểu về vi khuẩn lậu và bệnh lậu

Tác nhân gây bệnh lậu là vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae, là một dạng vi khuẩn song cầu Gram (-). Vi khuẩn lậu có thể tấn công gây ra nhiễm khuẩn hệ sinh dục, tiết niệu hoặc hậu môn, một số trường hợp có thể bị lậu ở miệng, họng do quan hệ tình dục thiếu an toàn bằng miệng.

Lậu là bệnh lây nhiễm qua đường tình dục

Cả nam và nữ giới đều có nguy cơ mắc bệnh lậu, biểu hiện lâm sàng khá giống nhau chủ yếu tại cơ quan sinh dục. Cụ thể như sau:

1.1. Biểu hiện bệnh lậu ở nữ giới

Triệu chứng bệnh lậu ở nữ giới kín đáo hơn so với nam giới, một số người thậm chí không có biểu hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Bệnh nhân có thể gặp một số biểu hiện cấp tính như: chảy mủ từ niệu đạo, dịch ở âm đạo và cổ tử cung có màu vàng đặc, vàng xanh có mùi hôi, lượng nhiều, đái buốt, đái rắt và đau khi quan hệ.

1.2. Biểu hiện bệnh lậu ở nam giới

Triệu chứng bệnh lậu ở nam giới khá dễ nhận biết, bao gồm chảy mủ dịch từ đầu dương vật có màu vàng đặc hoặc vàng xanh, tình trạng rối loạn tiểu tiện như đái buốt, đái dắt, cơ thể mệt mỏi, sốt,...

Bệnh lậu tiến triển nếu không được điều trị tốt có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe sinh sản của người bệnh như:

Bệnh lậu tiến triển có thể đe dọa đến sức khỏe sinh sản

• Vô sinh hiếm muộn, chửa ngoài tử cung viêm rò hậu môn.

• Biến chứng viêm mào tinh hoàn, vô sinh, viêm tuyến tiền liệt, viêm ống dẫn tinh, viêm túi tinh ở nam giới.

Xét nghiệm bệnh lậu nên được thực hiện sớm khi có các dấu hiệu bệnh bất thường hoặc khi quan hệ tình dục không an toàn với người bệnh. Phát hiện bệnh sớm và điều trị tích cực hoàn toàn có thể giúp người bệnh chữa khỏi, có sức khỏe sinh sản bình thường. Tuy nhiên vì tâm lý e ngại bệnh xã hội mà rất nhiều người bệnh né tránh xét nghiệm điều trị, khiến bệnh tiến triển nặng gây nhiều biến chứng nghiêm trọng.

2. Xét nghiệm bệnh lậu bằng cách nào?

Xét nghiệm lậu bằng cách nào là thắc mắc của rất nhiều người đang tìm hiểu về bệnh lý này. Có nhiều loại xét nghiệm được sử dụng để sàng lọc, chẩn đoán bệnh lậu với các mẫu vật phẩm khác nhau như: xét nghiệm lậu bằng dịch tiết hay xét nghiệm lậu bằng nước tiểu. Dưới đây là những xét nghiệm phổ biến hiện nay để chẩn đoán bệnh lậu:

2.1. Xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn

Mẫu vật phẩm là dịch được lấy từ âm đạo, trực tràng, mắt, cổ họng,... của người bệnh nghi ngờ mắc bệnh lậu, sau đó được nuôi cấy trong môi trường thuận lợi của loại vi khuẩn này. Trong khoảng thời gian nhất định, nếu trong mẫu bệnh phẩm có vi khuẩn lậu thì chúng sẽ sinh sôi, nhân lên số lượng nhanh chóng và có thể xác định được.

Xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn giúp chẩn đoán bệnh chính xác

Xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn không chỉ để chẩn đoán bệnh lậu mà còn giúp bác sĩ xây dựng kháng sinh đồ, từ đó lựa chọn kháng sinh điều trị phù hợp, tránh gây tình trạng kháng thuốc hoặc điều trị không hiệu quả.

Xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn có độ chính xác cao, tuy nhiên yêu cầu môi trường nuôi cấy đặc biệt, đạt điều kiện về nhiệt độ và độ ẩm nghiêm ngặt. Nhiều trường hợp do lấy và bảo quản mẫu sai cách, môi trường nuôi cấy chưa đạt chuẩn, lượng vi khuẩn có trong mẫu bệnh phẩm quá ít dẫn đến nuôi cấy không thành công, kết quả xét nghiệm sai.

Thời gian nuôi cấy vi khuẩn lậu trung bình là khoảng 3 -5 ngày. Thời gian để phân tích xây dựng kháng sinh đồ điều trị có thể dài hơn.

2.2. Xét nghiệm nhuộm gram tìm lậu cầu

Nhuộm gram là kỹ thuật sử dụng thuốc nhuộm chuyên biệt để làm nổi bật vi khuẩn lậu cầu, giúp quan sát dễ dàng hơn dưới kính hiển vi. Mẫu bệnh phẩm sử dụng trong xét nghiệm này là mẫu dịch niệu đạo, dịch ở âm đạo, cổ tử cung.

Với xét nghiệm nhuộm gram chẩn đoán bệnh lậu này, thời gian phân tích khá nhanh, kết quả có thể có trong 30 - 45 phút.

Xét nghiệm nhuộm gram tìm lậu cầu thường áp dụng trong chẩn đoán bệnh lậu

2.3. Xét nghiệm PCR

Xét nghiệm PCR là kỹ thuật xét nghiệm cho kết quả nhanh, có thể chẩn đoán bệnh ở giai đoạn sớm. Mẫu bệnh phẩm được sử dụng là dịch niệu đạo ở nam giới, nước tiểu đầu dòng ở nam giới hoặc dịch âm đạo của nữ giới.

Độ nhạy và độ đặc hiệu của xét nghiệm này đạt tới khoảng 98%, được đánh giá là xét nghiệm chính xác và có thể phát hiện sớm nhất bệnh lậu.

Xét nghiệm PCR phù hợp với những bệnh nhân nghi ngờ mắc bệnh lậu nhưng chưa có triệu chứng.

3. Các trường hợp nên xét nghiệm lậu

Các trường hợp sau được khuyến cáo nên sớm thực hiện xét nghiệm lậu:

• Người quan hệ tình dục không an toàn, nhất là quan hệ tình dục với người mắc bệnh.

• Người có triệu chứng nghi ngờ như cơ quan sinh dục viêm nhiễm, tiểu ra mủ, tiểu rát,...

• Người mắc các bệnh xã hội khác như sùi mào gà, HIV,...

Nên xét nghiệm bệnh lậu khi có dấu hiệu nghi ngờ nhiễm bệnh

• Người dùng chung vật dụng cá nhân như quần lót, khăn tắm,... hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người nghi mắc bệnh lậu.

• Xét nghiệm lậu và các bệnh xã hội khi khám sức khỏe tiền hôn nhân, cả hai vợ chồng nên chủ động đi khám.

• Phụ nữ mang thai xét nghiệm bệnh lậu nếu nghi ngờ mắc bệnh để có biện pháp bảo vệ tránh lây nhiễm cho trẻ nhỏ khi sinh.