Chụp X-Quang Có Tầm Soát Được U Phổi Không?

X-quang ngực phát hiện được gì?

Chụp X-quang ngực là kỹ thuật sử dụng tia X để tạo hình ảnh của phổi, tim, xương sườn và trung thất. Đây là phương pháp phổ biến, thực hiện nhanh, chi phí thấp và có mặt ở hầu hết các cơ sở y tế.

X-quang ngực có thể giúp phát hiện:

• Viêm phổi
• Lao phổi
• Tràn dịch màng phổi
• Bóng tim to
• Khối u phổi kích thước lớn
• Tổn thương xương lồng ngực

Tuy nhiên, đối với các nốt nhỏ dưới 1–2 cm hoặc các tổn thương nằm khuất sau xương sườn, tim hay trung thất, X-quang rất dễ bỏ sót.

Vì sao X-quang không phù hợp để tầm soát u phổi?

Hình ảnh X-quang là hình ảnh hai chiều, độ phân giải thấp hơn nhiều so với CT. Một số khối u nhỏ hoặc nằm sâu trong nhu mô phổi có thể không nhìn thấy trên phim X-quang.

Ngoài ra, các tổn thương như viêm phổi, sẹo xơ, lao cũ hoặc hạch cũng có thể tạo hình ảnh giống khối u, gây nhầm lẫn trong chẩn đoán.

Nhiều nghiên cứu cho thấy chụp X-quang ngực định kỳ không giúp giảm tỷ lệ tử vong do ung thư phổi vì dễ bỏ sót các trường hợp giai đoạn sớm. Do đó, hiện nay X-quang không còn được khuyến cáo là phương pháp tầm soát ung thư phổi. (cancer.org)

Phương pháp được khuyến cáo hiện nay

Phương pháp được khuyến cáo để tầm soát ung thư phổi là chụp CT ngực liều thấp. Kỹ thuật này có khả năng phát hiện các nốt phổi rất nhỏ, từ vài milimet, ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng.

CT liều thấp giúp phát hiện ung thư phổi ở giai đoạn sớm hơn, từ đó tăng khả năng điều trị khỏi và giảm nguy cơ tử vong. So với CT thông thường, CT liều thấp sử dụng lượng tia thấp hơn nhưng vẫn đủ để đánh giá nhu mô phổi và các nốt bất thường. (cancer.org)

Những ai nên tầm soát ung thư phổi?

Các hướng dẫn hiện nay khuyến cáo tầm soát hàng năm bằng CT liều thấp cho những người:

• Từ 50 đến 80 tuổi
• Đang hút thuốc hoặc đã bỏ thuốc dưới 15 năm
• Có tiền sử hút thuốc từ 20 gói-năm trở lên

Ví dụ, một người hút 1 gói thuốc mỗi ngày trong 20 năm hoặc 2 gói mỗi ngày trong 10 năm đều được tính là 20 gói-năm. (cancer.org)

Khi nào cần đi khám ngay?

Dù đã chụp X-quang bình thường, người bệnh vẫn nên đi khám chuyên khoa hô hấp hoặc ung bướu nếu có các dấu hiệu:

• Ho kéo dài trên 2–3 tuần
• Ho ra máu
• Khó thở
• Đau ngực
• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Mệt mỏi kéo dài
• Khàn tiếng

Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định thêm CT ngực, nội soi phế quản hoặc sinh thiết nếu cần thiết.

Kết luận

Chụp X-quang ngực vẫn là phương pháp hữu ích để phát hiện nhiều bệnh lý ở phổi và lồng ngực. Tuy nhiên, X-quang không đủ nhạy để tầm soát u phổi hoặc ung thư phổi giai đoạn sớm.

Đối với người có nguy cơ cao, đặc biệt là người hút thuốc lâu năm, chụp CT ngực liều thấp mới là phương pháp tầm soát hiệu quả và được khuyến cáo hiện nay. Việc phát hiện sớm có thể giúp tăng cơ hội điều trị thành công và kéo dài thời gian sống cho người bệnh. (cancer.org)